Leusden,
29
juli
2022
|
07:00
Europe/Amsterdam

Rijbewijs halen bij de fabriek? In 1907 had ŠKODA een rijschool

Rijbewijs halen bij de fabriek? In 1907 had ŠKODA een rijschool

Samenvatting

Ben jij in één keer geslaagd voor je rijbewijs? De leerlingen van LAURIN & KLEMENT wel. Václav Klement, oprichter van de fabriek waaruit ŠKODA ontstond, wilde in 1907 goede auto’s én goede chauffeurs afleveren, daarom startte hij een rijschool. Hoe ging dat toen: rijles nemen en examen doen?

Het eerste rijbewijs in de autogeschiedenis geeft Karl Benz in 1888 toestemming om zijn auto’s te besturen. Het is een certificaat uitgegeven door de Duitse stad Mannheim. In ŠKODA’s thuisland Tsjechië (destijds Oostenrijk-Hongarije), is Theodor von Liebieg er als de kippen bij. Hij importeert een automobiel in 1893 en haalt meteen zijn rijbewijs. In de vergunning staat: “De gemeenteraad van Liberec bevestigt hierbij dat hij geen fouten heeft gemaakt in het gebruik van deze auto.”

Heel vroeger: geen rijlessen, alleen het examen

In die tijd is het rijbewijs meer een bevestiging dat het voertuig bij jou in veilige handen is. Er zijn geen rijlessen, alleen het examen. Je komt simpelweg opdagen met je eigen auto en laat zien dat je het apparaat veilig kan besturen. Als je ervaring hebt met stoommachines, is je kans van slagen groot.

Václav Klement, medeoprichter van de autofabriek die later uitgroeit tot ŠKODA, is niet tevreden met de gang van zaken. Hij behaalt zijn rijbewijs of ‘Testcertificaat’ in april 1906 en vindt dat zijn fabriek behalve deugdelijke auto’s ook goede chauffeurs moet afleveren. In die tijd wordt trouwens elke automobilist een chauffeur genoemd.   

De eerste rijschool start in 1907

Op 1 mei 1907 opent de eerste rijschool van Tsjechië zijn deuren. De rijschool belooft “eigenaren van auto’s de mogelijkheid te bieden om te leren over de constructie van automobielen en ermee te rijden, en om professionele chauffeurs op te leiden”. Sommige deelnemers zijn rijk en bezitten inderdaad zelf een auto, anderen zijn chauffeur van beroep.

De training wordt gehouden op het fabrieksterrein van LAURIN & KLEMENT. De toets bevat een theoretisch gedeelte, maar de nadruk ligt op de praktijk. Zowel op het rijden zelf, als op de werking van de verbrandingsmotor en het benodigde onderhoud. Alle 21 leerlingen slagen voor het examen. LAURIN & KLEMENT speelt daarop in, door in advertenties niet alleen motorfietsen en auto’s aan te prijzen, maar ook de “zeer betrouwbare chauffeurs”.

Zeer betrouwbare chauffeurs

Historische documenten van 115 jaar geleden zijn zo schaars, dat we niet weten hoe het lespakket er precies uitzag. Maar we kunnen wel met zekerheid zeggen dat het animo voor autorijden snel toenam. In 1907 verlieten 235 auto’s (zoals de VOITURETTE A) de fabriek in Mladá Boleslav en 1914 was het aantal bijna verdubbeld tot 453 stuks. Er waren dus echt betrouwbare chauffeurs nodig.

Lees ook: Welke klassieke ŠKODA vind jij het mooist?